ΟΡΘΟΔΟΞΑ ΘΕΜΑΤΑ

ΟΡΘΟΔΟΞΑ ΘΕΜΑΤΑ | Γνωρίζεις τι είναι η θεία Λειτουργία;

Που βιώνουμε την ενότητα της πίστεως και την κοινωνία του Αγίου Πνεύματος;
Τι είναι η θεία Λειτουργία; Τι γίνεται στη θεία Λειτουργία; Γιατί η Εκκλησία τελεί συνεχώς τη θεία Λειτουργία; Τι φαίνεται στη θεία Λειτουργία;

Τι είναι η θεία Λειτουργία; Τι γίνεται στη θεία Λειτουργία; Γιατί η Εκκλησία τελεί συνεχώς τη θεία Λειτουργία; Τι φαίνεται στη θεία Λειτουργία;

Επάνω στη γη κάθε μέρα γίνεται ένα έργο που είναι το πιο μεγάλο, το πιο σπουδαίο και το πιο ιερό έργο, πού μπορούν να κάνουν οι άνθρωποι. Είναι η θεία Λειτουργία, η συνέχιση τού μυστικού δείπνου πού έκανε ο Ιησούς Χριστός με τούς μαθητές του. Οι άνθρωποι μπορούν να κάνουν πολλά και μεγάλα έργα, μα τίποτε περισσότερο και πιό σπουδαίο από τη θεία Λειτουργία.

Αυτό είναι ένα μοναδικό προνόμιο, πού έδωσε ο Θεός στους ανθρώπους, γιατί ούτε οι Άγγελοι μπορούν να τελέσουν τη θεία Λειτουργία. Στη θεία Λειτουργία οι Άγγελοι συνεργάζονται με τούς ανθρώπους, καθώς το ακούμε στο τροπάριο τού άγιου Σπυρίδωνα· «και εν τω μέλπειν τας αγίας σου ευχάς, αγγέλους έσχες συλλειτουργούντας σοι», κι όταν έκανες τη θεία Λειτουργία, οι άγγελοι συλλειτουργούσαν μαζί σου.

Πραγματικά σ’ αυτό πού με τα χέρια τού ιερέα γίνεται επάνω στην αγία Τράπεζα, καθώς γράφει ο απόστολος Πέτρος, «επιθυμούσιν άγγελοι παρακύψαι», οι άγγελοι επιθυμούν να σκύψουν και να δούν.

Λειτουργία θα πει δημόσιο έργο, έργο δηλαδή για το λαό, το λαό τού Θεού. Η Εκκλησία προσεύχεται για όλο τον κόσμο, αλλά τελεί τη θεία λειτουργία μόνο για τούς πιστούς, «Υπέρ των ευσεβών και ορθοδόξων χριστιανών». Η Εκκλησία είναι ο λαός τού Θεού, και επομένως η θεία Λειτουργία, σαν δημόσιο έργο, γίνεται για το λαό τού Θεού από τον ίδιο το λαό. Γιατί δεν λειτουργούν μόνοι τους ούτε μυστικά οι ιερείς της Εκκλησίας, αλλά κάθε φορά ο λαός τού Θεού με τούς ιερείς τού τελούν τη θεία Λειτουργία.

Όταν λέμε λαός τού Θεού, δεν εννοούμε χωριστά τους λαικούς από τούς κληρικούς, αλλά και τούς λαικούς και τούς κληρικούς· όλοι μαζί και λαικοί και κληρικοί είμαστε ο λαός τού Θεού.

Δεν είναι εύκολο να πούμε τι είναι η Εκκλησία, το καταλαβαίνομε όμως και το ζούμε αυτό το πράγμα, όταν τελούμε τη θεία Λειτουργία. Όταν είμαστε μέσα στο ναό και γίνεται η θεία Λειτουργία, εμείς δεν παρακολουθούμε απλώς σαν θεατές ο,τι γίνεται, αλλά είμαστε εμείς όλοι πού λειτουργούμε. Εμείς είμαστε ο λαός τού Θεού, κι εμείς τελούμε τη θεία λειτουργία, με τούς λειτουργούς της Εκκλησίας, πού με τη χειροτονία έχουν τη χάρη της ιερωσύνης.

Γι’ αυτό όλες οι ευχές κι όλοι οι ύμνοι της θείας Λειτουργίας είναι γραμμένοι έτσι, πού να φαίνεται πως δεν λειτουργεί μόνος ο ιερέας, αλλά όλοι οι χριστιανοί πού είναι μέσα στο ναό. «Τού Κυρίου δεηθώμεν» λέει ο διάκονος και «Πρόσχωμεν», και το λέει για όλο το λαό, γιατί όλοι είμαστε η Εκκλησία κι όλοι μαζί τελούμε θεία Λειτουργία.

Κάθε φορά πού μαζευόμαστε στο ναό λέμε πως έχομε σύναξη, και σύναξη θα πει, όχι ότι πάμε στην Εκκλησία, αλλά ότι συναζόμαστε για να γίνωμε η Εκκλησία· η σύναξή μας αυτή δείχνει πως είμαστε η Εκκλησία. Μα ακόμα πολύ περισσότερο είμαστε η Εκκλησία, όχι μόνο όταν συναζόμαστε, αλλά όταν μαζί με τον ιερέα τελούμε τη θεία Λειτουργία. Στη θεία Λειτουργία φαίνεται τι είναι η Εκκλησία.

Η λειτουργική σύναξη είναι η Εκκλησία. Η θεία Λειτουργία είναι το κέντρο όλων των ιερών Ακολουθιών, πού γίνονται από την Εκκλησία μέσα στο ναό. Πάντα με την παρουσία μεταξύ μας τού ιερέα, γιατί χωρίς ιερέα και χωρίς θεία Λειτουργία δεν είμαστε Εκκλησία, αλλά μία απλή συγκέντρωση, σαν εκείνες πού κάνουν τα σωματεία και οι σύλλογοι. Εκκλησία θα πει ο λαός, ο ιερέας και, η αγία Τράπεζα, δηλαδή η θεία Λειτουργία. Η θεία Λειτουργία δεν είναι βέβαια κάτι πού το σκέφτηκαν οι άνθρωποι, αλλά είναι το μεγάλο και θειότατο Μυστήριο, πού το ίδρυσε και το σύστησε ο Ιησούς Χριστός. Για να το πούμε καλύτερα, ο Ιησούς Χριστές ίδρυσε το Μυστήριο της θείας Ευχαριστίας και η Εκκλησία τελεί τη θεία Λειτουργία, συνεχίζοντας το μεγάλο και θειότατο Μυστήριο.

Γι’ αυτό η θεία Λειτουργία λέγεται και θεία Ευχαριστία κι είναι το ίδιο πράγμα, η ιερή δηλαδή και άγια τελετή της Εκκλησίας, στην οποία συνεχίζεται αναίμακτα η θυσία τού Ιησού Χριστού.

Η θεία Λειτουργία η η θεία Ευχαριστία είναι η ίδια θυσία πού έκανε ο Ιησούς Χριστός, προσφέροντας ο ίδιος τον εαυτό του για τη σωτηρία τού κόσμου. Το βράδυ στο μυστικό δείπνο, έκοψε το ψωμί, έδωσε στους μαθητές του και τούς είπε• «Λάβετε φάγετε· τούτο εστι το σώμα μου…» Ευλόγησε ύστερα το ποτήριο, έδωσε στους μαθητές του και τούς είπε· «Πίετε εξ αυτού πάντες· τούτο εστι το αίμα μου…». Καί τις δύο φορές είπε καθαρά και εννοούσε κυριολεκτικά αυτό πού έλεγε· «αυτό είναι το σώμα μου» και «αυτό είναι, το αίμα μου». Αλλά δεν τούς βεβαίωσε μόνο γι’ αυτό, αλλά και τούς έδωσε εντολή και τούς είπε· «Τούτο ποιείτε εις την εμήν ανάμνησιν», αυτό να κάνετε, για να με θυμάστε. Έτσι λοιπόν η Εκκλησία τώρα, με την εντολή τού Ιησού Χριστού, τελεί τη θεία Λειτουργία και συνεχίζει την ίδια θυσία και το Μυστήριο της θείας Ευχαριστίας.

Μέσα στα λόγια τού Ιησού Χριστού προς τούς μαθητές του είναι και η συνέχιση της θυσίας και η κοινωνία από το σώμα και το αίμα του. Η Λειτουργία δηλαδή και η θεία Ευχαριστία δεν είναι μόνο θυσία και ανάμνηση τού μυστικού δείπνου, αλλά και η κοινωνία των πιστών. Η Εκκλησία τελεί τη θεία Λειτουργία και συνεχίζει τη θυσία τού Ιησού Χριστού, για να κοινωνήσουμε το σώμα και το αίμα του. Όταν λέμε θυσία τού Ιησού Χρίστου, εννοούμε το σταυρικό του θάνατο, αλλά και την ύστερα από τρείς ημέρες ανάστασή του. Κι όταν τελούμε τη θεία Λειτουργία, καθώς το λέει σε μία ευχή ο λειτουργός ιερέας, «τον θάνατον αυτού καταγγελλόμεν, την ανάστασιν αυτού ομολογούμεν».

Όταν ο Ιησούς Χριστός στο μυστικό δείπνο σύστησε το μυστήριο της θείας Ευχαριστίας, μιλούσε για το θάνατο και την ανάστασή του. Για το άγιο σώμα του, πού θα πέθαινε στο σταυρό και για το τίμιο αίμα του, πού θα έρρεε από την πλευρά του. Για το σώμα του, πού έλαβε κατά την ενανθρώπησή του και πού σε τρείς μέρες θα ανασταινότανε άφθαρτο και αθάνατο, αυτό πού στο θείο μυστήριο μεταδίδεται τώρα «εις βρώσιν τοίς πιστοίς, εις άφεσιν αμαρτιών και εις ζωήν την αιώνιον».

Όλα όσα γίνονται στη θεία Λειτουργία δεν τα χωράει το μυαλό μας, γι’ αυτό πρέπει να έχουμε πίστη για να τα ζούμε μέσα μας. Είναι πάντα πολύ περισσότερο ένα πράγμα να το ζούμε μέσα μας παρά μόνο να το καταλαβαίνουμε στεγνά με το μυαλό μας. Και η θεία Λειτουργία δεν είναι μία νεκρή, αλλά ζωντανή πράξη της Εκκλησίας, πού τόσο καλύτερα την καταλαβαίνομε, όσο πιό ζωντανά μετέχουμε σ’ αυτήν.

Όχι όταν παρακολουθούμε σαν θεατές όσα γίνονται μέσα στο ναό, αλλά όταν είμαστε εμείς οι ίδιοι πού ζωντανά τελούμε τη θεία Λειτουργία. Θα το επαναλάβουμε και θα το ξαναπούμε, αυτό πού είναι βασική αλήθεια και θεία πραγματικότητα· δεν είναι δηλαδή η Εκκλησία κάτι ξένο κι έξω από μας, πού λειτουργεί κι εμείς πηγαίνουμε στη θεία Λειτουργία, μα εμείς συναγμένοι είμαστε η Εκκλησία, πού κάθε φορά τελούμε τη θεία Λειτουργία.

  • Μητροπολίτης Σερβίων και Κοζάνης, Διονύσιος Ψαριανός

You cannot copy content of this page