Ορθοδοξία

Ο Θεός καθοδηγεί την Εκκλησία όχι οι άνθρωποι

Ο Θεός καθοδηγεί την Εκκλησία όχι οι άνθρωποι
Ο Θεός καθοδηγεί την Εκκλησία όχι οι άνθρωποι. Οι εξόριστοι επίσκοποι. Ο Χριστός επέδειξε τόση μεγάλη δύναμη. Ο Άγιος Ιγνάτιος ο Θεοφόρος. Τα Ιερά Λείψανα

Ξέσπασε κάποτε φοβερός πόλεμος εναντίον των Εκκλησιών και σαν φοβερότατη τυραννίδα ξαπλώθηκε στη γη και όλοι αρπάζονταν μέσα από την αγορά, χωρίς καμιά κατηγορία, αλλ’ απλώς γιατί απαλλάχθηκαν από την πλάνη και έτρεξαν προς την ευσέβεια, γιατί απομακρύνθηκαν από τη θρησκεία των δαιμόνων, γιατί γνώρισαν τον αληθινό Θεό και προσκύνησαν τον Μονογενή Υιό Του· και για εκείνα για τα οποία έπρεπε αυτοί να στεφανώνονται, να θαυμάζονται και να τιμούνται, τώρα τιμωρούνταν και περιβάλλονταν από μύρια κακά όλοι εκείνοι που δέχθηκαν την πίστη, και πολύ περισσότερο οι προϊστάμενοι των Εκκλησιών.

Ο Θεός είναι Εκείνος που καθοδηγεί την Εκκλησία

Διότι ο διάβολος, όντας κακούργος και φοβερός στο να μηχανορραφεί τέτοιες επιβουλές, έλπισε ότι, εάν αφαιρέσει τους ποιμένες, θα μπορέσει εύκολα να διασκορπίσει τα πρόβατα. Ο Θεός όμως που συλλαμβάνει τους σοφούς στην πανουργία τους, θέλοντας να δείξει σ’ αυτόν, ότι δεν κυβερνούν τις Εκκλησίες Του άνθρωποι, αλλ’ Αυτός είναι Εκείνος που ποιμαίνει παντού όσους πιστεύουν σ’ Αυτόν, επέτρεψε να γίνει αυτό … γιατί ο Θεός είναι Εκείνος που καθοδηγεί παντού τις Εκκλησίες, και δεν είναι δυνατό ποτέ να βγεί νικητής εκείνος που πολεμά τον Θεό.

Εξόριστοι επίσκοποι

Και δεν διέπραξε ο διάβολος αυτό μόνο το κακούργημα, αλλά και άλλο όχι μικρότερο απ’ αυτό. Ότι δηλαδή, δεν άφηνε να σφάζονται οι επίσκοποι στις πόλεις που ήταν προϊστάμενοι, αλλά τους φόνευε οδηγώντας τους σε ξένη πόλη. Και αυτό το έκανε επιδιώκοντας έτσι να μείνουν έρημοι από φίλους και συγχρόνως, ελπίζοντας να τους καταστήσει ασθενέστερους με τον κόπο της οδοιπορίας, πράγμα λοιπόν που έκαμε και στον μακάριο αυτόν ιεράρχη. Διότι από την πόλη μας τον φόνευσε στη Ρώμη, κάνοντάς του μακρότερη την οδοιπορία, και ελπίζοντας –με το μήκος της οδού και το πλήθος των ημερών που θα μεσολαβούσαν με το ταξίδι– να καταβάλει το φρόνημά του, μη γνωρίζοντας όμως ότι, έχοντας αυτός στην τόσο μεγάλη οδοιπορία του συνοδοιπόρο και συνταξιδιώτη τον Ιησού, γινόταν πιο ισχυρός, παρείχε μεγαλύτερη απόδειξη της δυνάμεως του Θεού που υπήρχε μαζί του και σφυρηλατούσε έτσι περισσότερο τις Εκκλησίες. Διότι οι πόλεις που υπήρχαν κατά μήκος της οδού που περνούσε, συντρέχοντας από παντού, ενίσχυαν τον αθλητή και τον προέπεμπαν με πολλά εφόδια, συναγωνιζόμενες με αυτόν με τις προσευχές και τις παρακλήσεις τους.

Αλλά και αυτές δεν δέχονταν μικρή παρηγοριά, βλέποντας το μάρτυρα να τρέχει προς το θάνατο με τόση μεγάλη προθυμία, με όση φυσικό ήταν να τρέχει εκείνος που καλείται στα ουράνια ανάκτορα. Και από τα ίδια τα έργα μάθαιναν –από την προθυμία δηλαδή εκείνου και την υπερβολική χαρά– ότι δεν ήταν θάνατος εκείνος προς τον οποίο έτρεχε, αλλά κάποια αποδημία και μετάθεση και ανάβαση προς τον ουρανό. Και διδάσκοντας αυτά σε κάθε πόλη με τα λόγια και με τα ίδια τα έργα του αναχωρούσε από εκεί.

Και εκείνο που συνέβηκε με τους Ιουδαίους, –όταν, δένοντας τον Παύλο και στέλνοντάς τον στη Ρώμη, νόμιζαν ότι τον στέλνουν στο θάνατο, στην πραγματικότητα όμως τον έστελναν διδάσκαλο στους Ιουδαίους που κατοικούσαν εκεί– αυτό λοιπόν συνέβη πολύ περισσότερο με τον Ιγνάτιο. Διότι καθίστατο διδάσκαλος θαυμάσιος όχι μόνο σ’ εκείνους που κατοικούσαν στη Ρώμη, αλλά και σ’ όλες τις ενδιάμεσες πόλεις, πείθοντάς τους να περιφρονούν την παρούσα ζωή, να μη θεωρούν τίποτε τα βλεπόμενα, να επιθυμούν τα μελλοντικά και ν’ αποβλέπουν προς τον ουρανό, και να μη δίνουν σημασία για κανένα από τα κακά της παρούσας ζωής.

Ο Άγιος Ιερομάρτυς Ιγνάτιος ο Θεοφόρος

Διδάσκοντάς τους λοιπόν αυτά και περισσότερα απ’ αυτά με τα ίδια τα έργα του και παιδεύοντάς τους βάδιζε σαν κάποιος ήλιος ανατέλλοντας από την ανατολή και τρέχοντας προς τη δύση· ή καλύτερα λαμπρότερος από ήλιο. Διότι ο ήλιος έτρεχε στον ουρανό, παρέχοντας αισθητό φως, ενώ ο Ιγνάτιος αντέλαμπε κάτω, εμβάλλοντας στις ψυχές νοητό φως ένθεης διδασκαλίας. Και ο ήλιος, βέβαια, φθάνοντας στα μέρη της δύσεως κρύβεται και αμέσως φέρνει τη νύχτα, ενώ αυτός καταφθάνοντας στα μέρη της δύσεως ανέτειλε εκεί λαμπρότερα, αφού ευεργέτησε υπερβολικά και όλους εκείνους που συνάντησε κατά μήκος της πορείας του, και όταν έφθασε στην πόλη, δίδαξε και σ’ εκείνην την οδό της ευσέβειας.

Γι’ αυτό ο Θεός επέτρεψε να τερματίσει εκεί τη ζωή του ο Παύλος

Διότι γι’ αυτό και ο Θεός επέτρεψε να τερματίσει εκεί τη ζωή του, ώστε ο θάνατός του να γίνει διδάσκαλος ευσέβειας σ’ όλους τους κατοίκους της Ρώμης. Διότι εσείς, με τη χάρη του Θεού, δεν θα χρειαζόσασταν τότε καμιά απόδειξη, επειδή ήσασταν ριζωμένοι στην πίστη, ενώ οι κάτοικοι της Ρώμης, επειδή τότε υπήρχε εκεί πολλή ασέβεια, χρειάζονταν πολλή βοήθεια. Γι’ αυτό και ο Πέτρος και ο Παύλος και μετά από εκείνους και ο άγιος Ιγνάτιος όλοι θυσιάσθηκαν εκεί · και ο ένας λόγος ήταν, επειδή είχε μολυνθεί η πόλη με τα αίματα των ειδώλων, να την καθαρίσουν με τα δικά τους αίματα, και ο άλλος λόγος για να τους αποδείξουν έμπρακτα την ανάσταση του σταυρωθέντος Χριστού, πείθοντας τους κατοίκους της Ρώμης, ότι δεν θα ήταν δυνατό με τόση ευχαρίστηση να περιφρονήσουν την παρούσα ζωή, εάν δεν ήταν πάρα πολύ σίγουροι, ότι επρόκειτο ν’ ανεβούν προς τον εσταυρωμένο Ιησού και ότι θα Τον δούν στους ουρανούς.

Ο Χριστός που σφαγιάσθηκε επέδειξε τόση μεγάλη δύναμη μετά το θάνατό Του

Πράγματι λοιπόν, αποτελεί μεγίστη απόδειξη το ότι ο Χριστός που σφαγιάσθηκε επέδειξε τόση μεγάλη δύναμη μετά το θάνατό Του, ώστε να πείσει τους ζωντανούς ανθρώπους να περιφρονήσουν και πατρίδα και οικία και φίλους και συγγενείς και την ίδια τη ζωή τους για χάρη της πίστεώς τους προς Αυτόν, και να προτιμήσουν, αντί των ευχάριστων της παρούσας ζωής, μάστιγες, κινδύνους και θάνατο. Καθόσον αυτά δεν ήταν κατορθώματα κάποιου νεκρού, ούτε κάποιου που έμεινε στον τάφο, αλλά εκείνου που αναστήθηκε και ζει. Διότι πως θα μπορούσε να δικαιολογηθεί το ότι, όταν ζούσε όλοι οι Απόστολοι που Τον ακολουθούσαν αδύναμοι, εξαιτίας του φόβου, να προδώσουν τον διδάσκαλό τους, να φύγουν και ν’ απομακρυνθούν από κοντά του, όταν όμως πέθανε, όχι μόνο ο Πέτρος αλλά και ο Παύλος, και ο Ιγνάτιος που ούτε καν τον είχε δεί, ούτε είχαν απολαύσει τη συναναστροφή του, να επιδείξουν υπέρ αυτού τόση μεγάλη προθυμία, ώστε και την ίδια τη ζωή τους να θυσιάσουν γι’ Αυτόν;

Για να τα μάθουν λοιπόν αυτά έμπρακτα όλοι οι κάτοικοι της Ρώμης, επέτρεψε ο Θεός να τελειώσει ο άγιος εκεί τη ζωή του. Και ότι αυτή είναι η αιτία, θα το επιβεβαιώσω αυτό από τον ίδιο τον τρόπο του θανάτου του. Διότι η καταδικαστική απόφαση δεν όριζε να πεθάνει σε βάραθρο έξω από τα τείχη, ούτε στο δικαστήριο, ούτε σε κάποια γωνία, αλλά στο μέσο του θεάτρου. Και, ενώ όλη η πόλη καθόταν επάνω, ο άγιος υπέμεινε το μαρτύριό του, καθώς τον κατασπάρασαν τα θηρία, ώστε, αφού στήσει μπροστά στα μάτια όλων το τρόπαιο κατά του διαβόλου, να κάνει ζηλωτές των αγωνισμάτων του όλους τους θεατές, όχι μόνο πεθαίνοντας τόσο γενναία, αλλά πεθαίνοντας με ευχαρίστηση. Έτσι, με ευχαρίστηση έβλεπε τα θηρία, όχι σαν να επέκειτο ν’ φύγει από τη ζωή, αλλά σαν να τον καλούσαν προς ζωή καλύτερη και πνευματικότερη. Από που γίνεται αυτό φανερό; Από τα λόγια που είπε τη στιγμή που επρόκειτο να πεθάνει. Διότι, όταν άκουσε, ότι αυτός ο τρόπος της τιμωρίας τον αναμένει, έλεγε: «εγώ θα ωφεληθώ από τα θηρία εκείνα».

Τέτοιοι είναι εκείνοι που είναι ερωτευμένοι· ο,τι κι αν πάσχουν υπέρ εκείνων που αγαπούν, το δέχονται με ευχαρίστηση, και τότε φαίνονται ότι είναι κυριευμένοι από την αγάπη, στις δύσκολες περιστάσεις, πράγμα βέβαια που συνέβηκε και μ’ αυτόν. Διότι έσπευδε να μιμηθεί τους Αποστόλους όχι μόνο στο θάνατο, αλλά και στην προθυμία, και ακούοντας ότι εκείνοι μετά το μαστίγωμα έφευγαν με χαρά, θέλησε και αυτός να μιμηθεί τους διδασκάλους, όχι μόνο ως προς το θάνατο, αλλά και στη χαρά· γι’ αυτό έλεγε, «θα ωφεληθώ από τα θηρία». Και θεωρούσε τα στόματα αυτών πολύ πιο ήμερα από τη γλώσσα του τυράννου, και πολύ σωστά· διότι εκείνη η γλώσσα τον καλούσε προς τη γέεννα, ενώ τα στόματα των θηρίων τον έστελναν προς την ουράνια Βασιλεία.

Αφού λοιπόν τελείωσε εκεί τη ζωή του, ή καλύτερα, αφού ανέβηκε στον ουρανό, επέστρεψε στη συνέχεια εδώ στεφανωμένος. Διότι κι αυτό υπήρξε καρπός της οικονομίας του Θεού, το να τον επιστρέψει δηλαδή πάλι σ’ εμάς και να παραδώσει τον μάρτυρα στις πόλεις. Διότι η Ρώμη δέχθηκε το αίμα που έσταζε από το σώμα του, ενώ σείς έχετε τιμηθεί με το λείψανό του· απολαύσατε εσείς τη φροντίδα του, απόλαυσαν εκείνοι το μαρτύριο· τον είδαν εκείνοι ν’ αγωνίζεται και να νικά και να στεφανώνεται, έχετε εσείς αυτόν για πάντα· τον απομάκρυνε ο Θεός για λίγο χρόνο από κοντά σας και σας τον χάρισε με περισσότερη δόξα. Και όπως ακριβώς εκείνοι που δανείζονται χρήματα, αποδίδουν με τόκο τα χρήματα που θα λάβουν, έτσι και ο Θεός· αφού για λίγο χρόνο τον δανείσθηκε από σας και τον έδειξε στην πόλη εκείνη, σας τον επέστρεψε με μεγαλύτερη λαμπρότητα.

Διότι αποστείλατε επίσκοπο, και δεχθήκατε μάρτυρα· τον προπέμψατε με ευχές, και τον δεχθήκατε με στεφάνια· και όχι μόνο σείς, αλλά και όλες οι ενδιάμεσες πόλεις. Διότι ποια νομίζετε ότι ήταν η διάθεσή τους βλέποντας το λείψανο να επιστρέφει; Πόση ευχαρίστηση θα καρπώθηκαν; Πόση αγαλλίαση;

Με πόσες επευφημίες θα περιέβαλαν από παντού τον στεφανωμένο; Διότι, όπως ακριβώς συμπεριφέρεται κανείς προς γενναίο αθλητή που καταπάλεψε όλους τους ανταγωνιστές του και βγήκε από το σκάμμα με λαμπρή δόξα, σηκώνοντας τον αμέσως οι θεατές ψηλά δεν τον αφήνουν ούτε να πατήσει επάνω στη γη, και τον μεταφέρουν στο σπίτι του σηκωτό, και τον εγκωμιάζουν με μύρια εγκώμια, έτσι λοιπόν και τον άγιο εκείνον. Τότε καθώς τον υποδέχονταν οι πόλεις η μία μετά την άλλη τον μετεφέραν επάνω στους ώμους τους και τον προέπεμψαν μέχρι αυτήν την πόλη, εγκωμιάζοντάς τον στεφανωμένο, εξυμνώντας τον ως αγωνοθέτη, περιγελώντας τον διάβολο, διότι το τέχνασμά του μετατράπηκε στο αντίθετο από εκείνο που επιδίωκε και εκείνο που νόμισε ότι θα κάνει κατά του μάρτυρα, αυτό απέβη στον ίδιο.

Και τότε βέβαια, ωφέλησε και ανόρθωσε όλες εκείνες τις πόλεις, από τότε όμως και μέχρι σήμερα πλουτίζει την πόλη σας. Και όπως ακριβώς θησαυρός διαρκής, αντλούμενος καθημερινά και μη εξαντλούμενος, κάνει πλουσιότερους όλους εκείνους που μετέχουν στην εξόρυξή του, έτσι λοιπόν και ο μακάριος αυτός Ιγνάτιος εκείνους που έρχονται προς αυτόν, γεμίζοντάς τους τους αποστέλλει στα σπίτια τους με ευλογίες, παρρησία, γενναίο φρόνημα και πολλή ανδρεία,.

Τα Ιερά Λείψανα των αγίων

Ας μην ερχόμαστε λοιπόν προς αυτόν μόνο σήμερα, αλλά και καθημερινά, αποκομίζοντας πνευματικούς καρπούς απ’ αυτόν. Είναι δυνατό εκείνος που έρχεται εδώ με πίστη να καρπωθεί μεγάλα αγαθά· διότι όχι μόνο τα σώματα, αλλά και οι ίδιες οι λάρνακες των αγίων είναι γεμάτες από πνευματική χάρη. Εάν δηλαδή αυτό συνέβη στην περίπτωση του Ελισαίου και νεκρός που άγγιξε τη λάρνακα έσπασε τα δεσμά του θανάτου και επανήλθε πάλι στη ζωή, πολύ περισσότερο τώρα που η Χάρη είναι αφθονότερη, τώρα που η ενέργεια του Αγίου Πνεύματος είναι περισσότερη, όποιος θα αγγίξει λάρνακα με πίστη θα λάβει πολλή δύναμη από εκεί. Γι’ αυτό και μας άφησε ο Θεός τα λείψανα των αγίων, θέλοντας να μας οδηγήσει στον ίδιο ζήλο με εκείνους και να μας προσφέρει κάποιο λιμάνι και ασφαλή παρηγοριά για τα κακά που μας συμβαίνουν πάντοτε.

Γι’ αυτό παρακαλώ όλους σας, είτε κανείς διακατέχεται από υπερβολική λύπη, είτε είναι ασθενής, είτε διατελεί υπό βλαβερή επενέργεια, είτε βρίσκεται κάτω από κάποια άλλη βιοτική κατάσταση, είτε σε πλήθος αμαρτιών, ας έλθει εδώ με πίστη και όλα εκείνα θα τα απομακρύνει και θα επιστρέψει με πολλή ευχαρίστηση, κάνοντας ελαφρότερη τη συνείδηση από τη θέα και μόνον αυτού του λειψάνου· ή καλύτερα δεν πρέπει να έρχονται εδώ μόνο εκείνοι που βρίσκονται σε κακά, αλλά και αυτοί που είναι χαρούμενοι, ή δοξασμένοι, είτε βρίσκονται σε εξουσία, είτε έχουν μεγάλη παρρησία προς τον Θεό, και αυτοί να μη περιφρονούν την ωφέλεια που θα προκύψει από την προσκύνηση των αγίων Λειψάνων.

Διότι ερχόμενος κανείς εδώ και βλέποντας αυτόν τον άγιο θα διατηρήσει σταθερή την καλοσύνη του, πείθοντας τη ψυχή του με την ανάμνηση των κατορθωμάτων του Αγίου να μετριοφρονεί, και να μην αφήνει τη συνείδησή του να υπερηφανεύεται από τα κατορθώματά του. Και δεν είναι μικρό εκείνοι που ευημερούν να μη υπερηφανεύονται για την ευημερία τους, αλλά να γνωρίζουν ν’ αντιμετωπίζουν τις ευημερίες με μετριοφροσύνη. Ώστε σ’ όλους είναι χρήσιμος ο θησαυρός. Είναι χρήσιμη καταφυγή σ’ εκείνους που διέπραξαν πταίσματα, για ν’ απαλλαγούν από τους πειρασμούς, ενώ σ’ εκείνους που ευημερούν, τους ενισχύει να παραμείνουν σταθεροί στο καλό· επίσης ευεργετεί τους ασθενείς ώστε να ξαναβρούν την υγεία τους, ενώ για τους υγιείς, τους βοηθάει να μην περιπέσουν σε ασθένεια.

Αναλογιζόμενοι όλα αυτά, ας προτιμούμε από κάθε ευχαρίστηση και με κάθε απόλαυση την προσέλευση εδώ, ώστε συγχρόνως και να ευφραινόμαστε και ν’ αποκομίζουμε κέρδος, και εκεί να μπορέσουμε να γίνουμε ομόσκηνοι και ομοδίαιτοι με τους αγίους αυτούς, με τις ευχές τους, με τη Χάρη και φιλανθρωπία του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, μαζί με τον Οποίο στον Πατέρα ανήκει η δόξα και συγχρόνως και στο άγιο Πνεύμα, τώρα και πάντοτε και στους αιώνες των αιώνων. Αμήν.

Αποσπάσματα από τον εγκωμιαστικό λόγο Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου.στον Άγιο Ιερομάρτυρα Ιγνάτιο τον Θεοφόρο, 1. 1.37ος τόμος Ε.Π.Ε.