Advertisements
Ορθοδοξία

Μην οργίζεσαι ακούγοντας τα λόγια της αλήθειας

Όσιος Εφραίμ ο Σύρος
Όσιος Εφραίμ ο Σύρος: Και συ λοιπόν, αγαπητέ, μην οργίζεσαι ακούγοντας τα λόγια της αλήθειας· αν όμως αγανακτείς μ’ αυτόν που σου προσφέρει τη γιατρειά, αποκαλύπτεσαι ότι δε θέλεις να γιατρευθείς, ούτε θέλεις να γλυτώσεις από το πάθος, αλλά προτιμάς ακόμη να βρίσκεσαι μέσα στην ακαθαρσία.
Advertisements

Άκου, αγαπητέ· τα δυσκολογιάτρευτα πάθη δεν ξεριζώνονται, παρά μόνο με καυστικά και στυπτικά φάρμακα.

Και συ λοιπόν, αγαπητέ, μην οργίζεσαι ακούγοντας τα λόγια της αλήθειας· αν όμως αγανακτείς μ’ αυτόν που σου προσφέρει τη γιατρειά, αποκαλύπτεσαι ότι δε θέλεις να γιατρευθείς, ούτε θέλεις να γλυτώσεις από το πάθος, αλλά προτιμάς ακόμη να βρίσκεσαι μέσα στην ακαθαρσία.

Διότι αν κρύψουμε την αλήθεια και σε οδηγήσουμε με τις συμβουλές μας στην ηδονή, δε θα διαφέρουμε καθόλου από τους ψευδοπροφήτες, οι οποίοι εξαπατούσαν το λαό λέγοντας στον καθένα αυτό που του άρεσε. Οι Προφήτες του Θεού όμως, κηρύσσοντας την αλήθεια, γίνονταν μισητοί και φονεύονταν.

Και δεν τα λέω αυτά, διότι θεωρώ τον εαυτό μου ίσο με προφήτη, γιατί εγώ είμαι όπως ένα σκυλί, που ακολουθεί τα πρόβατα του Κυρίου του, και που όταν δει το λύκο να έρχεται, δεν ησυχάζει, αλλά ευθύς σηκώνεται και ορμά επάνω του και οι βοσκοί, μόλις ακούσουν το σκυλί να γαυγίζει, σηκώνονται και διώχνουν τον «χαλαστή» και σώζουν τα πρόβατα.

Γιατί λοιπόν αμελούμε, αγαπητοί, για τη σωτηρία μας, Γιατί συμμορφωνόμαστε με τις επιθυμίες του παλαιού ανθρώπου (πρβλ. Εφεσ. 4, 22), και από τη μια στολίζουμε τον εξωτερικό άνθρωπο με το μοναχικό σχήμα, από την άλλη καταστρέφουμε τον εσωτερικό άνθρωπο με τις πράξεις μας; Ας μη γίνουμε σκληροί και αμετανόητοι, όπως ο Φαραώ (Έξοδ. 9, 7), για να μην περιληφθούμε στη μερίδα του, ούτε σκληροτράχηλοι (Πραξ. 7, 51), όπως κάποιοι από τους Ισραηλίτες, για να μη στερηθούμε τη γη της επαγγελίας.

Ας μισήσουμε τη συμπεριφορά των ανόητων ανθρώπων, διότι δεν είναι χωρίς κίνδυνο η πορεία τους, όπως είναι γραμμένο, ότι δηλαδή είναι έθνος που έχει χάσει τα λογικά του και δεν υπάρχει σ’ αυτούς γνώση (Δευτ. 32, 28). Γι’ αυτό και ο Προφήτης έλεγε· «Κύριε Παντοκράτορα, δεν παρακάθισα εγώ στις ασεβείς συγκεντρώσεις αυτών που διασκέδαζαν, αλλά είχα σεβασμό σ’ εσένα και φοβόμουν την τιμωρία σου καθόμουν ολομόναχος, διότι η ψυχή μου γέμισε από πίκρα» (Ιερ. 15, 16-17).

Άκου πως θρηνεί ο Προφήτης τη γενεά μας και σε άλλο μέρος της Γραφής, λέγοντας: «Αλίμονο, διότι χάθηκε ο ευσεβής άνθρωπος από τη γη, και ανάμεσα στους ανθρώπους δεν υπάρχει αυτός που εργάζεται την αρετή. Όλοι είναι υπεύθυνοι για αιματηρά εγκλήματα· ο καθένας καταπιέζει τον πλησίον του με σκληρότητα· έχουν τα χέρια τους πρόθυμα για το κακό» (Μιχ. 7, 1-3).

Εμείς λοιπόν, ας αγαπήσουμε την ευλάβεια· κι αν ακόμη μας ονειδίσουν, κι αν ακόμη μας μαστιγώσουν, ας μην την εγκαταλείψουμε, διότι είναι θησαυρός γεμάτος με αγαθά, γεμάτος με αρετές. Ο θησαυρός αυτός ικετεύει τον Θεό να ρίχνει στοργικά το βλέμμα του, ώστε να απολαύσει τα αγαθά εκείνος που έχει αποκτήσει την ευλάβεια, όπως είναι γραμμένο: «Σε ποιον να ρίξω στοργικά το βλέμμα, παρά στον ταπεινό και ήσυχο, και στον άνθρωπο που φοβάται τα λόγια μου;» (Ησ. 66, 2). και, «είναι μακάριος εκείνος που από ευλάβεια φοβάται πάντοτε μήπως αμαρτήσει» (Παροιμ. 28, 14).

Πρόσεχε λοιπόν τον εαυτό σου, αγαπητέ· μην αμελείς για τη σωτηρία σου μην προσέχεις τους αμελείς, αλλά πρόσεχε τους προσεκτικούς· ούτε αυτούς που ναυαγούν, αλλά αυτούς που σώζονται. Ως πότε θα ανέχεσαι να είσαι δούλος αυτών που σε εξαναγκάζουν να ζεις άπρεπα; Μη γίνεις δούλος των παθών, αλλά να προτιμήσεις να γίνεις ελεύθερος.

Σου χρειάζεται πολλή προσοχή. Στέκεσαι στο βάραθρο, μη δείξεις καταφρόνηση· διότι ο αντίπαλος στέκεται απέναντι· όπως είναι γραμμένο· «Ο αντίδικός μας ο Διάβολος, σαν λιοντάρι που βρυχάται, τριγυρίζει ζητώντας να βρει κάποιον για να τον καταβροχθίσει» (Α΄ Πετρ. 5, 8). Βλέπεις τη μεγάλη απληστία και τη μεγάλη αγριότητα του αντιδίκου; Ότι δηλαδή δε θέλει να πληγώσει κάποιον και να τον αφήσει, αν δεν τον φονεύσει, αλλά ότι καταβροχθίζει αμέσως ολόκληρο, αυτόν που δεν προσέχει.

Advertisements

Βρήκες λοιπόν κατάλληλο καιρό; Αγωνίσου, όσο έχουμε καιρό. Διότι αν χάσουμε τον καιρό μας μέσα στην αμέλεια, φοβούμαι μήπως δε βρούμε άλλον καιρό. Πόσοι άνθρωποι γεννήθηκαν από τον Αδάμ έως εμάς; Και σε ρωτώ, που είναι; Ή ποιος ξέρει τον αριθμό τους; Τον ξέρει ο Κύριος ο Θεός, που μας έπλασε ο οποίος φέρνει στην ύπαρξη τα δημιουργήματα του με τη σειρά τους· ο οποίος μετρά τα πλήθη των άστρων και ονομάζει το καθένα απ’ αυτά με το όνομα του (Ψαλ. 146, 4).

Αυτός γνωρίζει τον καθένα και το έργο του καθενός. Ο μόνος σοφός και αγαθός και κυβερνήτης· ο φοβερός και αμνησίκακος· ο πολυεύσπλαχνος· που αναζητά αυτούς που χάνονται, που ελεεί αυτούς που επιστρέφουν και που σπλαχνίζεται αυτούς που μετανοούν.

Εσένα προσκυνούμε, Κύριε, τον Θεό που μας έπλασε. Σ’ εσένα προσφέρουμε δόξα και τιμή, διότι ανέχεσαι να υμνείσαι ακόμη και από μένα τον σιχαμερό. Διότι σ’ αυτό, Κύριε, είναι μεγάλη η ευσπλαχνία και η φιλανθρωπία σου, ότι δηλαδή καλείς στη σωτηρία ακόμη και ανάξιους ανθρώπους. Τους αμαρτωλούς που μετανοούν δεν τους αποστρέφεσαι, τους θλιβόμενους δεν τους παραβλέπεις, τους ολιγόψυχους δεν τους εγκαταλείπεις. Μακάρια και τρισμακάρια είναι η ψυχή που πόθησε μόνο εσένα· διότι η ψυχή που σε ποθεί, φυλάττει και τις εντολές σου.

Γιατί λοιπόν εμείς, αγαπητοί, καταφρονούμε τη σωτηρία μας; Ας αναλογισθούμε από τα πρόσκαιρα τα αιώνια. Σε τι λογής φροντίδα δηλαδή βρίσκεται κανείς καθώς πλησιάζει να απαγγείλει το μάθημα που του όρισαν και να αποδώσει λογαριασμό για το εργόχειρο του στον επιστάτη του. Γιατί λοιπόν εμείς δε φροντίζουμε για κείνη την ώρα, όταν θα μας ζητηθεί λόγος για όλη μας τη ζωή;

Επίσης, όταν κάποιος βρεθεί με κακοκαιρία, τις εσπερινές ώρες, στο κελί ενός άλλου και βιάζεται να φτάσει στο δικό του, τι φροντίδα έχει εξαιτίας του σκοταδιού και του ανέμου, που φυσά από παντού; Και πως γίνεται να καταφρονούμε εμείς τον αναπόφευκτο δρόμο; Λοιπόν τι θα συναντήσουμε εμείς μετά το χωρισμό μας από το σώμα;

Ας προσέξουμε λοιπόν τον εαυτό μας, αγαπητοί, για να χαρούμε μέσα στη χαρά των δικαίων. Διότι αυτός που εγκατέλειψε τον εαυτό του στην πλάνη, θα δοκιμάσει πολλές θλίψεις και όσο ακόμη βρίσκεται σ’ αυτή τη ζωή. Σήμερα τρώει, πίνει, κάνει τα θελήματα του, όσο περισσότερο μπορεί, όχι όμως όσο θέλει, και χαίρεται σε βάρος της ψυχής του· την άλλη μέρα όμως, αν δεν μπορεί να χορτάσει από τις ίδιες απολαύσεις, θα λυπηθεί πάρα πολύ.

Αυτόν όμως που προσέχει τον εαυτό του και που απέκτησε καλή συνήθεια δε θα τον εγκαταλείψει, ούτε θα εξαφανιστεί η ευφροσύνη, που είναι η ελπίδα για τα μέλλοντα αγαθά· όπως είναι γραμμένο «Θυμήθηκα τον Θεό και ένιωσα ευφροσύνη» (Ψαλ. 76, 4).

Προσευχηθείτε, παρακαλώ, στον Κύριο και για μένα τον ταλαίπωρο· διότι σ’ αυτόν αρμόζει η δόξα, στους απέραντους αιώνες. Αμήν.

Οσίου Εφραίμ του Σύρου. Έργα. τ. Β΄.
μετ. Κωνσταντίνου Γ. Φραντζολά.
εκδ. Το Περιβόλι της Παναγίας, εκδ. Α΄ 1989