Κήρυγμα

Φθάσαμε στο κατώφλι της Αγίας και Μεγάλης Τεσσαρακοστής

Τι προβλέπει η ορθόδοξη εκκλησία μας για την αυριανή νηστεία της Τετάρτης
 Φθάσαμε ήδη στο κατώφλι της Αγίας και Μεγάλης Τεσσαρακοστής. Κατά τη διάρκεια αυτής της κατανυκτικής περιόδου καλούμαστε να προετοιμασθούμε πνευματικά, προκειμένου να υποδεχθούμε το άχραντο Πάθος και τη λαμπροφόρα Ανάσταση του Νυμφίου Χριστού.

« ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΗΣ ΤΥΡΙΝΗΣ »

 Φθάσαμε ήδη στο κατώφλι της Αγίας και Μεγάλης Τεσσαρακοστής. Κατά τη διάρκεια αυτής της κατανυκτικής περιόδου καλούμαστε να προετοιμασθούμε πνευματικά, προκειμένου να υποδεχθούμε το άχραντο Πάθος και τη λαμπροφόρα Ανάσταση του Νυμφίου Χριστού. Η Μεγάλη Τεσσαρακοστή, σύμφωνα με τον π. Μιχαήλ Καρδαμάκη, «είναι καιρός ή οδός απαρνήσεων και υπερβάσεων, δια των οποίων προγευόμαστε την τέλεια και τελική ελευθερία, που είναι η ελευθερία της Αναστάσεως και της αιωνιότητας». (Κεφάλαια Κατανυκτικά, Τόμος Β΄, σελίδα 13). Γι’ αυτό και η Αγία μας Εκκλησία, με τη σημερινή Ευαγγελική περικοπή, η οποία είναι από την «επί του όρους ομιλία» του Κυρίου, εστιάζει την προσοχή μας σε δύο σημεία που πρέπει ιδιαίτερα να προσέξουμε κατά την περίοδο αυτή. Και τα σημεία αυτά είναι η συγχωρητικότητα και η νηστεία.

     «Εάν γαρ αφήτε τοις ανθρώποις τα παραπτώματα αυτών, αφήσει και υμίν ο πατήρ υμών ο ουράνιος» (ΜΑΤΘ. 6, 14), ακούσαμε τον Κύριο να λέει στην αρχή του Ευαγγελικού αναγνώσματος. Δηλαδή, «Γιατί, αν συγχωρήσετε τους ανθρώπους για τα παραπτώματά τους, θα σας συγχωρήσει κι εσάς ο ουράνιος Πατέρας σας» (ΜΑΤΘ. 6, 14). «Αν όμως δεν συγχωρήσετε στους ανθρώπους τα παραπτώματά τους, ούτε κι ο Πατέρας σας θα συγχωρήσει τα δικά σας παραπτώματα» (ΜΑΤΘ. 6, 15). Αν θέλουμε να συγχωρήσει ο Χριστός τις αμαρτίες μας, τις πτώσεις μας, τα σφάλματά μας, τότε θα πρέπει να συγχωρήσουμε  κι εμείς με την καρδιά μας τους συνανθρώπους μας, τους οικείους μας, τους συνεργάτες μας, τους γνωστούς μας. Να ξεχάσουμε τις τυχόν αδικίες που μας έκαναν. Να σβήσουμε από μέσα μας κάθε χαιρεκακία, κάθε μνησικακία που μας πληγώνει. Να λησμονήσουμε τα λάθη τους και τις αδυναμίες τους.

     Δεν είναι εύκολο να συγχωρήσουμε κάποιον που μας έχει κάνει κακό. Όποιος όμως αγωνισθεί και καταφέρει να συγχωρήσει τον συνάνθρωπό του, καθίσταται όμοιος με τον Θεό, γνήσιος μαθητής του αναμάρτητου και ανεξίκακου Ιησού Χριστού. Ο Χριστός απάντησε στις λοιδορίες των Ιουδαίων, στα ραπίσματα, στους εμπτυσμούς και στο σταυρικό μαρτύριο με συγχωρητικότητα, παρακαλώντας τον Θεό Πατέρα Του να συγχωρήσει τους σταυρωτές Του. Σημαντικότατο εφόδιο για την πορεία μας στην περίοδο αυτή της Μεγάλης Τεσσαρακοστής είναι η συγχώρηση. Είναι πολύ επικίνδυνο για την ψυχή μας να κρατάμε μίσος μέσα μας για τους αδελφούς μας. Με τον τρόπο αυτό κινδυνεύουμε να μείνουμε ασυγχώρητοι από τον Θεό. Κινδυνεύουμε να χάσουμε την ψυχή μας! Πως θα μπορέσουμε να ζήσουμε ενωμένοι με τον Χριστό που είναι Αγάπη, αν εμείς έχουμε μίσος στην καρδιά μας;

     Τα λόγια του Κυρίου στη συνέχεια της Ευαγγελικής περικοπής στρέφουν την προσοχή μας και σε ένα ακόμη σημαντικό αγώνισμα της αγίας αυτής περιόδου: τη νηστεία. «Όταν δε νηστεύητε, μη γίνεσθε ώσπερ οι υποκριταί σκυθρωποί· αφανίζουσι γαρ τα πρόσωπα αυτών όπως φανώσι τοις ανθρώποις νηστεύοντες· αμήν λέγω υμίν ότι απέχουσι τον μισθόν αυτών» (ΜΑΤΘ. 6, 16). Δηλαδή, «όταν νηστεύετε, να μη γίνεσθε σκυθρωποί, όπως οι υποκριτές, που παραμορφώνουν την όψη τους για να δείξουν στους ανθρώπους πως νηστεύουν. Σας βεβαιώνω πως έτσι έχουν κιόλας λάβει την ανταμοιβή τους» (ΜΑΤΘ. 6, 16). Εσείς αντίθετα, προτρέπει ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός, να μη δείχνετε με αλαζονεία ότι νηστεύετε. Ας φαίνεται αυτό μόνο στον ουράνιο Πατέρα σας, που γνωρίζει ακόμη και τις πιο κρυφές πράξεις σας, και Εκείνος θα αποδώσει φανερά την αμοιβή σας. 

     Το Ευαγγελικό ανάγνωσμα κλείνει με μία ακόμη προτροπή του Κυρίου. Μας συνιστά να μη συλλέγουμε επίγειους θησαυρούς, οι οποίοι εύκολα χάνονται, αλλά να αποταμιεύουμε στην τράπεζα του ουρανού, όπου οι θησαυροί μας θα μένουν αιώνιοι. Διότι εκεί όπου είναι ο θησαυρός μας, εκεί είναι προσκολλημένη και η καρδιά μας. Όλα όσα ακούσαμε στη σημερινή Ευαγγελική περικοπή είναι πολύ σημαντικά για την πνευματική μας πρόοδο. Όμως ας δώσουμε ιδιαίτερη προσοχή στη νηστεία, στον αρχαίο αυτό θεσμό της Εκκλησίας μας, ο οποίος στις ημέρες μας δυστυχώς περιφρονείται από πολλούς. Η νηστεία είναι η πρώτη εντολή που έδωσε ο Θεός στους Πρωτοπλάστους. Η μη τήρηση της νηστείας τους εξόρισε από τον Παράδεισο και μαζί τους όλο το ανθρώπινο γένος. Το γεγονός αυτό μας θυμίζουν τα Τροπάρια της σημερινής Κυριακής. Για τον λόγο αυτό και ολόκληρη την εβδομάδα καταλύαμε από όλα εκτός του κρέατος.

     Η τήρηση της νηστείας γυμνάζει την ψυχή του πιστού. Την ελευθερώνει από τα πάθη, τη σώζει από την αμαρτία. Γίνεται θύρα που τον εισάγει και πάλι στον Παράδεισο, από όπου εξέπεσε. Όπως παρατηρεί ο π. Μιχαήλ Καρδαμάκης: «Η αληθής νηστεία, σύμφωνα με το καθόλου πνεύμα της Μ. Τεσσαρακοστής, έχει άξιο μισθό όταν συντελεί στην καθολική καθαρότητα του ανθρώπου, ως τη βασική προϋπόθεση προσκυνήσεως του σταυρωθέντος και Αναστάντος Χριστού…». (Κεφάλαια Κατανυκτικά, Τόμος Β΄, σελίδα 58). Γι’ αυτό και η Εκκλησία μας όρισε να συνοδεύεται όλη αυτή η ευλογημένη πορεία μας προς το Πάσχα με νηστεία, για να μας οδηγήσει δι’ αυτής στον Χριστό, στον Παράδεισο. Ας ακολουθήσουμε κι εμείς με προθυμία την οδό της νηστείας, προκειμένου να γευθούμε την άρρητη γλυκύτητα του Κυρίου και να ενωθούμε μαζί Του. Καλή και ευλογημένη Τεσσαρακοστή.

Πρωτοπρεσβύτερος Βασίλειος Κ. Γιαννακόπουλος
Εφημέριος Ιερού Ναού Αγίου Αλεξίου Αιγίου