ΕΚΚΛΗΣΙΑ

Το κήρυγμα της Κυριακής ΙΣΤ Ματθαίου – Η παραβολή των ταλάντων

Το κήρυγμα της Κυριακής ΙΣΤ Ματθαίου – Η παραβολή των ταλάντων
Μητροπολίτης Φλωρίνης π. Αυγουστίνος Καντιώτης: Το κήρυγμα της Κυριακής ΙΣΤ Ματθαίου – Η παραβολή των ταλάντων

Ακούσατε, αγαπητοί μου, το ιερό και άγιο ευαγγέλιο. Από την ωραία παραβολή των ταλάντων θέλω να προσέξετε ιδιαιτέρως το τέλος της. Είπε ο Χριστός· «Ο έχων ώτα ακούειν ακουέτω», όποιος έχει αυτιά ας ακούη (Ματθ. 11,15· 13,9,43). Αυτός ο λόγος διαβαίνει τους αιώνες, φτάνει και σ᾿ εμάς και απευθύνεται στον καθένα μας.

–Μα, θα πήτε, δόξα τω Θεώ έχουμε αυτιά και ακούμε. Τι νόημα έχει αυτό για μας; Έχουμε βέβαια αυτιά· αλλά ο Χριστός εδώ μιλάει για κάτι βαθύτερο.

Έρχόμαστε στην θεία λειτουργία, αλλά αρκεί αυτό; Αν, όταν ο ιερεύς διαβάζει το ευαγγέλιο και οι ψάλτες ψάλλουν τα τροπάρια, δεν έχουμε εκεί το νού μας και δεν προσέχουμε τα λόγια, τι το όφελος; Έχουμε αυτιά, αλλά πνευματική ωφέλεια δεν γίνεται. Αν βγαίνοντας από το ναό δεν ξέρουμε τι είπε ο απόστολος, τι είπε το ευαγγέλιο, ποια τροπάρια ακούστηκαν, τότε ήμαστε παρόντες σωματικώς αλλά απόντες πνευματικώς. Κι αφού το πνεύμα έχει απείρως ανώτερη αξία από το σώμα, καταλαβαίνετε τότε τι σημασία έχει ο λόγος του Χριστού «Ο έχων ώτα ακούειν ακουέτω».

Έχουμε αυτιά για ν᾿ ακούμε κουτσομπολιά, διαβολές, συκοφαντίες, ύβρεις εναντίον αδελφών, αισχρές βλασφημίες. Έχουμε τεντωμένα αυτιά επί ώρες ολόκληρες στο ραδιόφωνο και στην τηλεόρασι, για ν᾿ ακούμε όλα εκείνα τα ανόητα, άχρηστα και αισχρά πούμεταδίδουν. Έχουμε αυτιά για το διάβολο,για το Θεό δεν έχουμε. Στους χίλιους ανθρώπους ζήτημα αν ένας έχη αυτή τη μυστική ακοή που είπε σήμερα ο Χριστός.Ο απόστολος Παύλος προφήτευσε, ότι θα έρθουν χρόνια που οι άνθρωποι θα κλείσουν τ᾿ αυτιά τους στο Θεό και θα τ᾿ ανοίξουν γιάν᾿ ακούνε πλάνες και διδασκαλίες δαιμονίων (βλ. Α΄ Τιμ. 4,1).Έχουμε ακοή, το υπέροχο αυτό τάλαντο του Υψίστου, κάνουμε όμως κακή χρήσι της πολυτίμου αυτής αισθήσεως.Αλλά και τα άλλα δώρα του Θεού όχι μόνοδέν τα αξιοποιούμε, μα και τα χρησιμοποιούμε για την αμαρτία.

Την όρασι π.χ. μας την έδωσε ο Θεός για νά βλέπουμε το θαυμάσιο πανόραμα που απλώνεται γύρω μας· να βλέπουμε τη θάλασσα,τις λίμνες, τα δέντρα, τα φυτά, τα άστρα, τόνήλιο, το φεγγάρι, και να λέμε το «Ως εμεγαλύνθη τα έργα σου, Κύριε· πάντα εν σοφία εποίησας» (Ψαλμ. 103,24). Να λέμε κ᾿ εμείς·«Σ᾿ ευχαριστώ, Θεέ μου, που μου ᾿δωσες τα μάτια». Αλλ᾿ όπως κάνουμε κακή χρήσι της ακοής, κάνουμε ακόμη χειρότερη χρήσι της οράσεως· βλέπουμε ο,τι αισχρό και ανήθικο υπάρχει. Αντί να κλεινώμαστε στο δωμάτιόμας για προσευχή και μελέτη του Ευαγγελίου η να συζητούμε ωφέλιμα πράγματα με τους οικείους μας, καρφώνουμε τα μάτια μας στο κουτί του διαβόλου, την τηλεόρασι.

Μας έδωσε ο Θεός τη γλώσσα για να συνεννοούμεθα· να μιλάη ο άντρας στη γυναίκα,ο πατέρας στο παιδί, ο αδελφός στον αδελφό, ο δάσκαλος στο μαθητή κ.λπ.. Μας έδωσε τη γλώσσα για να διδάσκη ο ιερεύς το ποίμνιό του, για να προσευχώμαστε στον ουράνιο Πατέρα. Μας έδωσε τη γλώσσα για να λέμε την αλήθεια και μόνο αυτήν. Κ᾿ εμείς τίκάνουμε· με τη γλώσσα λέμε ψέματα, συκο-φαντούμε, διαβάλλουμε, πάμε στο δικαστήριο και ορκιζόμαστε· μ᾿ αυτήν ανάβουμε φωτιά που καίει. Η γλώσσα τέλος φτάνει στο ζενίθ της αμαρτίας όταν βλασφημή. Προτιμότερο να μην είχαμε γλώσσα, παρά να γίνεται όργανο βλασφημίας και διαφθοράς.

Όλα τα μολύναμε, όλα τα τάλαντα του Θεού τα καταστρέφουμε. Τα μάτια, τα αυτιά, τήγλώσσα, αλλά και το πολυτιμότερο αγαθό που έχουμε, την καρδιά και το νού. Μας τα᾿δωσε ο Θεός για ν᾿ αγαπούμε και να σκεπτώμαστε ο,τι ωραίο και υψηλό υπάρχει στον κόσμο, κ᾿ εμείς μισούμε και δεν σκεπτόμαστε ορθά. Μας τα ᾿δωσε για να συγχωρούμε, κ᾿ εμείς κρατούμε εκδίκησι στην καρδιά μας.

Να προχωρήσω και σ᾿ άλλες δωρεές του Θεού; Να ο πλούτος · είνε ένα αγαθό. Οι πλούσιοι με τα χρήματά τους πόσα καλά μπορούν νά κάνουν! Με την πλεονεξία όμως και τήνασωτία τους κάνουν μόνο κακά.

Η επιστήμη. Οι τεχνίτες (οι ράφτες, οι μαραγκοί, οι χτίστες, οι ζωγράφοι κ.τ.λ.) μπορούν να μεταδώσουν το τάλαντο της τέχνης πού τους έδωσε ο Θεός και σ᾿ άλλα παιδιά και νέους και να μην το κρατούν μυστικό. Οι δάσκαλοι και οι καθηγηταί, λόγω της θέσεώς τους, μπορούν να διδάσκουν το Θεό και να σπείρουν στις καρδιές των νέων την πίστι·αλλ᾿ αυτοί, με τα λόγια και τη συμπεριφοράτους, διδάσκουν αθεία ασωτία, διαφθορά. Οι επιστήμονες έχουν τάλαντο· αλλ᾽ αυτή τή στιγμή που σας μιλώ χιλιάδες επιστήμονες, Αμερικανοί Ρώσοι Γερμανοί Άγγλοι κ.λπ.,χρησιμοποιούν τα μυστικά της επιστήμης τους όχι για το καλό της ανθρωπότητος· τά χρησιμοποιούν για την καταστροφή της.

Ακόμη κι αυτή η ιερωσύνη. Ο ιερεύς του Υψίστου πρέπει να είνε εξ ολοκλήρου αφωσιωμένος στο Θεό, να είνε «φως» και «άλας της γης» (Ματθ. 5,14,13), να είνε όπως τον περιγράφει ο απόστολος Παύλος στις επιστολές του· αλλ᾿ αυτός συχνά γίνεται σκάνδαλο…Έτσι όλοι, μικροί – μεγάλοι, κάνουμε κακήχρήσι των πολυτίμων δωρεών του Θεού, υλικών και πνευματικών, και μοιάζουμε με τον πονηρό δούλο της σημερινής παραβολής.Του έδωσε ο κύριός του ένα τάλαντο (έξι χιλιάδες χρυσές δραχμές), αξιόλογο ποσό, γιάνά εργαστή μ᾿ αυτό και να το πολλαπλασιάση.Κι αυτός άνοιξε ένα λάκκο και το έθαψε. Γι᾿αυτό, όταν ο κύριός του του ζήτησε λογαριασμό, τον καταδίκασε γι᾿ αυτή του την ενέργεια. Είχε υποχρέωσι να εργαστή και να αυξήση το τάλαντο, όπως έκαναν οι δύο άλλοι,που ο πρώτος πήρε πέντε και τα έκανε δέκα,ο δεύτερος πήρε δύο και τα έκανε τέσσερα·αυτός το έθαψε κ᾿ έτσι το αχρήστευσε. Δεν συνέβαλε καθόλου στην υπηρεσία και βοήθεια των συνανθρώπων του.

Η παραβολή μας διδάσκει, αδελφοί μου, ότι έχουμε κάποιες ιερές υποχρεώσεις και κάποιο προορισμό επί της γης, και πρέπει να τάεκπληρώσουμε.Δεν θα τιμωρηθή μόνο αυτός που κάνει το κακό· θα τιμωρηθή κι αυτός που δεν κάνει το καλό. Πολλοί άνθρωποι λένε· Εγώ δε σκότωσα, δεν πόρνευσα, δεν μοίχευσα, δεν προσέβαλα την τιμή του άλλου, δεν πήγα στο δικαστήριο ν᾽ απλώσω το χέρι μου στο Eυαγγέλιο, δεν συκοφάντησα, δεν έκλεψα… Εν τούτοις, καίάν δεν κάναμε αυτά τα αμαρτήματα, δεν μπορούμε να πάρουμε πιστοποιητικό αγιότητοςούτε να βγάλουμε εισιτήριο για τον παράδεισο. Θα τιμωρηθή ως κακοποιός όχι μόνο οκλέφτης, ο απατεώνας, ο μοιχός, ο πόρνος, ο βλάστημος, αλλά και πας μη αγαθοποιός, καθένας που μπορούσε να κάνη το καλό και δεν το έκανε.Θεέ μου, συχώρεσέ μας· πόσα καλά μπορούσαμε να κάνουμε σ᾿ αυτό τον κόσμο καί δέν τα κάναμε! Πόσα τάλαντα έχουμε κρυμμένα και δεν τα αξιοποιήσαμε! Δάσκαλοι, καθηγηταί, επιστήμονες, όλοι, μικροί και μεγάλοι, άντρες γυναίκες και παιδιά, έχουμε χαρίσματα, υλικά και πνευματικά, και θα μας ζητήση ο Θεός λογαριασμό γι᾿ αυτά. Θα μας ζτήση το κεφάλαιο και τον τόκο.

Αδελφοί μου, ας κάνη ο καθένας μας έναν απολογισμό και ας δη, τι καλό έκανε σάνπαιδί στο σπίτι του, τι καλό έκανε σαν πατέρας, σαν μάνα, σαν εργαζόμενος, σαν υπάλληλος, σαν επιστήμονας, σαν παιδαγωγός,σαν στρατιωτικός, σαν κληρικός…; Αλλοίμονο και τρισαλλοίμονο, φωτιά, κόλασι, απώλεια και καταστροφή μας περιμένει. Ω Ευαγγέλιο, τα λόγια σου είνε αιώνια! Άς προσπαθήσουμε να τα εφαρμόσουμε.

Αγαπητοί μου! Ας μετρούμε την αξία τού ανθρώπου όχι με την απραξία της κακίας, αλλά με την ενεργητικότητα της καλωσύνης.Δραστήριους μας θέλει το Ευαγγέλιο όλεςτίς ημέρες και ώρες της ζωής μας, μέχρι την τελευταία μας πνοή. Αν ζήσουμε έτσι, ότανέρθη η φρικτή ημέρα της κρίσεως, δεν θ᾿ ακούσουμε το «Πονηρέ δούλε και οκνηρέ!» (Ματθ. 25,26), αλλά το «Ευ, δούλε αγαθέ και πιστέ! …είσ ελθε εις την χαρά του Κυρίου σου» (ε.α. 25,21).Έπαινο ο καθένας μας ν᾿ ακούση από τον Κύριο για όλα τα καλά που θα αγωνιστή να κάνη στον κόσμο.
Είθε της χαράς του παραδείσου ν᾿ αξιωθούμε όλοι εν Χριστώ ᾿Ιησού· ον, παίδες, υμνείτεκαί υπερυψούτε εις πάντας τους αιώνας.

(†) επίσκοπος Αυγουστίνος-

Απομαγνητοφωνημένη ομιλία, η οποία έγινε στον ι. ναό Αγίου Παντελεήμονος Φλωρίνης την 5-2-1978.