ΕΡΕΥΝΑ

Γιατί έχει τόσο μεγάλη αξία η Παλαιά Διαθήκη για την Εκκλησία μας

Γιατί έχει τόσο μεγάλη αξία η Παλαιά Διαθήκη για την Εκκλησία μας
Μιχαήλ Χούλης, θεολόγος καθηγητής: Γιατί ο Θεός εμφανίζεται σκληρός και βίαιος στην Παλαιά Διαθήκη; Γιατί και πού μας χρειάζεται η Παλαιά Διαθήκη; Υπήρξαν άλλοι Θεάνθρωποι στην ιστορία;

ΑΦΟΥ Ο ΘΕΟΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΙΔΙΟΣ ΣΤΗΝ ΠΑΛΑΙΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ, ΠΩΣ ΕΞΗΓΕΙΤΑΙ ΝΑ ΕΜΦΑΝΙΖΕΤΑΙ ΠΟΛΛΕΣ ΦΟΡΕΣ ΣΚΛΗΡΟΣ ΣΤΗΝ ΠΑΛΑΙΑ ΔΙΑΘΗΚΗ (Π.Δ.), ΒΙΑΙΟΣ, Ή ΝΑ ΕΠΙΤΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΙΝΟΝΤΑΙ ΕΚΤΡΟΠΑ, ΕΝΩ ΣΤΗΝ ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ (Κ.Δ.) ΝΑ ΤΟΝ ΓΝΩΡΙΖΟΥΜΕ ΩΣ ΚΑΤΕΞΟΧΗΝ ΘΕΟ ΤΗΣ ΑΓΑΠΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΗΘΟΥΣ; 

Ο Θεός στην Π.Δ. ΕΜΦΑΝΙΖΕΤΑΙ να είναι σκληρός, βίαιος, ιδιαίτερα απαιτητικός, πολεμοχαρής κ.λπ. Ο Θεός ήταν και είναι Θεός αγάπης, ειρήνης, πραότητας, ταπείνωσης κ.α., όπως ακριβώς τον γνωρίσαμε στο πρόσωπο και το έργο του Ιησού Χριστού. Να εξηγήσουμε πως οι άνθρωποι στα χρόνια εκείνα προ Χριστού ζούσαν ως βάρβαροι, με ιδιαίτερη σκληρότητα προς τους άλλους, με συνεχείς πολέμους, με συνεχείς αδικίες και με πολλές κακίες και αμαρτίες. Μέσα σε τέτοιο και παρόμοιο περιβάλλον, ο τρόπος που παρουσιάζεται ο Θεός είναι ο αυτός με εκείνον που βιώνουν οι άνθρωποι της εποχής των διαδραματιζόμενων γεγονότων. ΟΠΩΣ ΝΟΙΩΘΕΙΣ ΤΟ ΘΕΟ ΕΤΣΙ ΤΟΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣ ΤΑ ΕΞΩ. Ένας άνθρωπος που φοβάται γιατί έχει διαπράξει αδικία, ή γιατί είναι ανασφαλής, ή γιατί βιώνει ενοχές κ.α., φαντάζεται τον Θεό μπαμπούλα, άδικο, τύραννο κ.λπ., ενώ ο Θεός φυσικά δεν είναι έτσι, διότι δεν κυριαρχείται από πάθη, ή μάλλον μόνο ένα πάθος έχει θα λέγαμε ο Θεός: την αγάπη μέχρι θυσίας για τα πλάσματά Του, όπως απέδειξε ο Υιός του, ο Θεάνθρωπος Ιησούς. Σ’ αυτά πρέπει να προσθέσουμε και τις ΑΝΘΡΩΠΟΠΑΘΕΙΣ ΕΚΦΡΑΣΕΙΣ που χρησιμοποιούνται συχνά στην Π.Δ. για τον Θεό. Ότι δηλαδή ο Θεός οργίζεται, επιζητεί τις θυσίες, κάνει βόλτα στον κήπο της Εδέμ με τους πρωτόπλαστους, πλάθει με χέρια τον πρώτο άνθρωπο κ.α., ενώ Εκείνος είναι φυσικά Πνεύμα και τέλειος.     

Και οι Εβραίοι φυσικά δεν ξέφυγαν αρχικά από τέτοιες αντιλήψεις για την θεότητα, ούτε από έναν υπερβάλλοντα ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟ ΦΑΝΑΤΙΣΜΟ, αφού όπως ξέρουμε στο όνομα του Γιαχβέ μέχρι τον 8ο αιώνα π.Χ. διέπρατταν πολέμους, βιαιότητες και άλλα παρόμοια, ενώ οι ΠΡΟΦΗΤΕΣ στην συνέχεια με το κήρυγμα της δικαιοσύνης, αγάπης και φιλανθρωπίας μαλάκωσαν τις καρδιές τους, επηρέασαν θεσμούς και καταστάσεις και προσανατόλισαν στην θεοκεντρική αλλά περισσότερο ευαίσθητη στις κοινωνικές ανάγκες λατρεία του Γιαχβέ.     

Να πούμε ακόμη ότι και οι πόλεμοι που διεξήχθησαν από τους Εβραίους, στο όνομα του Γιαχβέ, με τους εχθρικούς λαούς της εποχής τους, εικονίζονται στα βιβλία της Π.Δ. σύμφωνα με το πνεύμα γραφής τού κάθε συγγραφέα και το ΜΗΝΥΜΑ ΠΟΥ ΕΚΕΙΝΟΣ ΗΘΕΛΕ ΝΑ ΜΕΤΑΦΕΡΕΙ, προς τους συγχρόνους και απογόνους του, ερμηνεύοντας έτσι θεολογικά τα ιστορικά γεγονότα. Ένα παράδειγμα είναι οι πόλεμοι με αρχηγό τον ΙΗΣΟΥ ΤΟΥ ΝΑΥΗ. Στο ομώνυμο βιβλίο παρουσιάζονται οι Εβραίοι να νικούν τους εχθρούς τους και να τους εξοντώνουν εξαρχής, διότι οι ίδιοι οι Εβραίοι ήσαν υποταγμένοι στο θέλημα του Θεού και ο Θεός τους βοηθούσε. Αντίθετα ΟΙ ΙΔΙΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ για την κατάκτηση της γης της Επαγγελίας, της Παλαιστίνης, εμφανίζονται διαφορετικά στο αμέσως επόμενο βιβλίο των ΚΡΙΤΩΝ. Εκεί οι Ισραηλίτες φαίνεται να καταλαμβάνουν με μεγάλη ΔΥΣΚΟΛΙΑ ορισμένα εδάφη, να χάνουν τις περισσότερες περιοχές από τα χέρια τους, διότι δεν ήσαν εντάξει απέναντι στον Θεό τους και ο Θεός δεν τους επέτρεψε την κατάκτηση των εδαφών για παραδειγματισμό τους. Σήμερα η ιστορική έρευνα έρχεται να αποκαλύψει ότι πράγματι στα εδάφη της Παλαιστίνης οι Εβραίοι αρχικά κατοίκησαν ειρηνικά και σε διάφορα φύλα, μετά την Έξοδο από την Αίγυπτο, και όχι επιθετικά και βίαια. 

Για τα διάφορα ΕΚΤΡΟΠΑ ΗΘΙΚΗΣ ΤΑΞΕΩΣ δεν είναι φυσικά υπεύθυνος ο Θεός, διότι περιγράφονται ήδη από την Π.Δ. ανάμεσα στις εντολές Του σπουδαίες οδηγίες ηθικής συμπεριφοράς προς τον λαό Του, που δεν έπρεπε να παραβεί (ο λαός) επί ποινή θανάτου πολλές φορές. Οι άνθρωποι είναι οι αδύναμοι και, χωρίς την Χάρη του Χριστού, γνωρίζοντας ΕΞΩΤΕΡΙΚΑ μόνο τις υποδείξεις του Νόμου του Μωυσή, ήσαν ανίκανοι να αντιδράσουν απέναντι στην θνητότητα και φθαρτότητα που βίωναν στην ψυχοσωματική τους υπόσταση. Επομένως ο Νόμος, πριν την ενσάρκωση του Χριστού, δημιουργούσε κυρίως ανασφάλεια και ενοχή, όχι υγιή πνευματικότητα και αγιο-Πνευματοκεντρική πρόοδο. Οι άνθρωποι ΥΠΕΦΕΡΑΝ ΤΟΝ ΑΡΧΕΓΟΝΟ ΤΡΟΜΟ που υπήρχε στους αρχαίους λαούς, κάτω από το βάρος της αμαρτίας τους, και ανέμεναν τον παγκόσμιο λυτρωτή των όλων Κύριο Ιησού. 

Το βασικότερο όμως είναι ότι εκείνοι που εμφανίζονται να αμαρτάνουν και να κακιώνουν στα χρόνια της Π.Δ. ανάμεσα στους Ισραηλίτες ΗΣΑΝ ΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΚΑΙ ΟΧΙ Ο ΘΕΟΣ, ο οποίος εξαρχής αποκαλύπτεται ως Θεός άγιος, αναμάρτητος και δίκαιος και καλεί όλους προς την αγιότητα και θέωση, ενώ στους ειδωλολατρικούς λαούς ΟΙ ΘΕΟΙ ΤΟΥΣ ΕΙΝΑΙ ΕΚΕΙΝΟΙ που διάγουν εν πλήρη αμαρτία και ανηθικότητα, και δίνουν έτσι το κακό παράδειγμα και στους ανθρώπους και πιστούς τους να κάνουν το ίδιο. Η αμαρτία δηλαδή, εκτός της Αγίας Γραφής, γίνεται την εποχή εκείνη θεσμός και οντολογική κατάσταση, αφού για τους ίδιους τους θεούς των εθνών είναι τρόπος ζωής.

 

ΑΦΟΥ ΥΠΑΡΧΕΙ Η ΟΜΟΡΦΙΑ ΤΗΣ Κ.Δ. ΓΙΑΤΙ ΜΑΣ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η Π.Δ.; ΓΙΑΤΙ Η ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΕΠΙΜΕΝΕΙ ΚΑΙ Σ’ ΑΥΤΗΝ ΩΣ ΑΓΙΑ ΓΡΑΦΗ; ΠΟΥ ΒΡΙΣΚΕΤΑΙ Η ΑΞΙΑ ΤΗΣ ΠΑΛΑΙΑΣ ΔΙΑΘΗΚΗΣ; 

Η Π.Δ., και ιδιαίτερα τα γεγονότα της Εξόδου και της κατάκτησης της γης της Επαγγελίας, χαιρετίζεται από τους ειδικούς ως ένα από τα πλέον θαυμάσια, αξιόλογα και επιβλητικά έπη στην παγκόσμια λογοτεχνία. Η αξία και η ομορφιά της Π.Δ. δεν βρίσκεται φυσικά στους πολέμους, τις ένοπλες συρράξεις, την βία ή τις αδυναμίες, ψυχολογικές και σαρκικές, των ανθρώπων που περιγράφει (αυτά άλλωστε είναι διαχρονικά και δεν αλλάζουν, εφόσον οι άνθρωποι θα παραμένουν χωρίς την αγάπη του Θεού στην καρδιά και στην πράξη), αλλά στα μοναδικά μηνύματα που μεταδίδει για την σωτηρία των ανθρώπων. Αυτά είναι σε πρώτο σκέλος: η ΑΣΥΓΚΡΙΤΗ ΜΟΝΟΘΕΪΑ του Θεού, το ότι ο Θεός είναι πρόσωπο που μπορείς να σχετισθείς μαζί του, να κοινωνήσεις από την Χάρη και την δύναμή Του, που εκχέονται δωρεάν, ότι ο Θεός είναι υπεράνω κοσμικών και φυσικών νόμων, διότι Εκείνος δημιούργησε τα πάντα και δεν δεσμεύεται από τίποτε και από κανέναν, το ότι είναι παντοδύναμος, αναλλοίωτος και αιώνιος, πως είναι κατεξοχήν φιλάνθρωπος και ιδιαίτερα άγιος, στην οποία αγιότητα, ταπείνωση και αγάπη καλεί όλους τους ανθρώπους αν θέλουν να του μοιάσουν, τελειοποιηθούν και θεωθούν, ενωμένοι κατ’ ενέργειαν μαζί Του. Η ομορφιά λοιπόν της Π.Δ. βρίσκεται σ’ αυτά τα αποκαλυπτικά μηνύματα περί του Θεού και από τον Θεό τον ίδιο, που ακούστηκαν από τους προφήτες Του και οι οποίοι κυνηγήθηκαν, εξορίσθηκαν, βασανίσθηκαν ή θανατώθηκαν από τους συμπολίτες τους Ισραηλίτες, διότι το σκοτάδι μισεί το φως και πολεμάει την αλήθεια με νύχια και με δόντια. 

Το δεύτερο σκέλος απαράμιλλης ομορφιάς της Π.Δ. βρίσκεται στις πάμπολλες ΠΡΟΦΗΤΕΙΕΣ χαρισματούχων ανδρών, που έδρασαν σ’ όλη την περίοδο των χρόνων προ Χριστού, από τον Αβραάμ και ύστερα, και οι οποίοι προανήγγειλαν τον ερχομό του Μεσσία Ιησού Χριστού για την σωτηρία της ανθρωπότητας. Σ’ αυτά τα σπουδαία, όπως και στο επόμενο που ακολουθεί, επικεντρώνεται η μεγάλη αξία και το νόημα της Π.Δ. και όχι στις επί μέρους πτώσεις και αρνητικές συμπεριφορές προσώπων και ομάδων. Δεν πρέπει να ξεχνάμε βέβαια ότι μετά την πτώση έρχεται η μετάνοια και η πνευματική ανάσταση, οπότε εκεί βρίσκεται και το νόημα της πτώσης.

Εξάλλου ο Χριστός δεν αρνήθηκε τις αλήθειες που ο ίδιος (πριν την ενσάρκωσή Του), ως άσαρκος Λόγος και ως μεγάλης βουλής άγγελος, αποκάλυψε στους αγίους της Π.Δ. και στον λαό του Θεού, και καταγράφτηκαν στην Παλαιά Του Διαθήκη, αλλά συμπλήρωσε και ολοκλήρωσε την αποκαλυπτόμενη αλήθεια (το τρίτο σκέλος μοναδικότητας της Π.Δ.), ΕΙΣΑΓΟΝΤΑΣ ξεκάθαρα στην οικουμένη την έννοια της ΤΡΙΑΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΕΝΟΣ ΘΕΟΥ και την έλευση της Χάριτός Του -που ως αλήθειες υπάρχουν αποτυπωμένα και συνεσκιασμένα στην Π.Δ.- μέσω του Αγίου Πνεύματος που, ως δεύτερος Παράκλητος (μετά την ανάληψη του Χριστού), πνέει και κατοικεί στην Εκκλησία του, δηλαδή στο σώμα Του, για πάντα πλέον. 

 

ΕΙΝΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΩΣ ΓΝΗΣΙΑ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΙΣΤΑ ΤΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΤΗΣ Π.Δ.; 

Ολόκληρη η Π.Δ. μεταφράσθηκε όπως γνωρίζουμε τον 3ο αιώνα π.Χ. από το εβραϊκό πρωτότυπο στα ελληνικά. Είναι η λεγόμενη ‘ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΤΩΝ ΕΒΔΟΜΗΚΟΝΤΑ’. Άρα η Π.Δ. που κατέχουμε εμείς σήμερα είναι γνήσια, εφόσον έγινε αρχικά από Εβραίους και για τους Εβραίους και όχι για τους χριστιανούς (άσχετα αν ο Ιουδαϊσμός την απέρριψε μεταγενέστερα επειδή την χρησιμοποιούσαν και οι χριστιανοί). Ακόμη, στα κείμενα της Νεκράς Θάλασσας, που ανακαλύφθηκαν το 1947 στα σπήλαια του Qumrann (Κουμράν) της Παλαιστίνης, βλέπουμε ολόκληρα κείμενα να είναι ίδια με εκείνα που διαθέτει η Εκκλησία σήμερα για την Π.Δ. Και γράφτηκαν μάλιστα το 100 π.Χ.  

 

ΟΡΙΣΜΕΝΟΙ ΙΣΧΥΡΙΖΟΝΤΑΙ ΠΩΣ ΑΝΙΧΝΕΥΤΗΚΑΝ ΚΑΙ ΑΛΛΟΙ ΘΕΑΝΘΡΩΠΟΙ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΙ ΟΤΙ ΚΑΠΟΙΟΙ ΙΔΡΥΤΕΣ ΘΡΗΣΚΕΙΩΝ ΘΑ ΜΠΟΡΟΥΣΑΝ ΝΑ ΘΕΩΡΗΘΟΥΝ ΜΕΣΙΕΣ.  

Δεν υπάρχουν βιβλία που να έχουν μελετηθεί περισσότερο και με μεγαλύτερο πάθος, τόσο από εχθρούς όσο και από φίλους, από τα βιβλία της Αγίας Γραφής, που μιλούν για την έλευση του αναμενόμενου Μεσσία, του Χριστού Ιησού, που υπήρξε ο πρώτος ΚΑΙ ΜΟΝΑΔΙΚΟΣ ΚΑΙ ΑΛΗΘΙΝΟΣ ΘΕΑΝΘΡΩΠΟΣ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ, σε αντίθεση με τους φανταστικούς και ανύπαρκτους θεανθρώπους των εξωχριστιανικών θρησκευμάτων, οι οποίοι, αφενός δεν έχουν καμία ιστορική βάση, γιατί δεν υπήρξαν πραγματικά, αφετέρου αποτελούν ΕΚΦΡΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΝΟΣΤΑΛΓΟΥΜΕΝΗΣ ΛΥΤΡΩΣΗΣ, που παρατηρείται σ’ όλους τους λαούς, και της θεανθρώπινης παγκόσμιας προσδοκίας. 

Πράγματι, ο Βούδας, ο Κομφούκιος, ο Λάο Τσε, ο Μωάμεθ και όλοι οι ιδρυτές θρησκειών, παρουσιάζονται ιστορικά απομονωμένοι. Εμφανίστηκαν, δηλαδή, σε μια ορισμένη περίοδο, χωρίς να τους έχει προαναγγείλει κάποια θρησκευτική παράδοση. Αντίθετα, ο Μεσσίας δεν αναγγέλθηκε μονάχα από έναν προφήτη, αλλά από μια ΑΤΕΛΕΙΩΤΗ ΑΛΥΣΙΔΑ ΑΝΘΡΩΠΩΝ, που έζησαν και έδρασαν σε διαφορετικό χρονικό πλαίσιο, περιβάλλον και συνθήκες. Θα παραμείνει δηλαδή για πάντα το κλειδί της ιστορίας, που ανοίγει μόνο με την πίστη στην θεότητά Του και το χαρακτηρισμό του ως «Υιό του Θεού», που έγινε άνθρωπος ακριβώς για να γίνουμε εμείς θεοί κατά τη συμμετοχή μας σ’ Αυτόν και να κληρονομήσουμε τη Βασιλεία των Ουρανών. Ο απ. Παύλος μάλιστα, στην προς Γαλάτας επιστολή του, μας διαβεβαιώνει πως «όταν ήλθε το πλήρωμα του χρόνου, τότε έστειλε ο Θεός τον Υιόν Του, ο οποίος γεννήθηκε από γυναίκα» (δέχθηκε να γεννηθεί ως άνθρωπος). Για το συγκεκριμένο αυτό «πλήρωμα  του χρόνου», μίλησαν οι προφήτες εκατοντάδες χρόνια πριν την πολυπόθητη Επιφάνειά Του. Αποτελούν οι μαρτυρίες αυτές την πλέον ισχυρή αγιογραφική απόδειξη του Θεανδρικού χαρακτήρα του Ιησού Χριστού, της ιδιότητάς του ως Υιού του Θεού και της μοναδικής μεσιακής Του αποστολής μέσα στο διάβα των αιώνων. 

 

ΔΕΝ ΘΑ ΜΠΟΡΟΥΣΑΝ ΟΙ ΠΡΟΦΗΤΕΙΕΣ ΝΑ ΑΠΟΔΟΘΟΥΝ ΣΕ ΕΝΑ ΑΛΛΟ ΠΡΟΣΩΠΟ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΝΑ ΜΗΝ ΑΦΟΡΟΥΝ ΣΤΟΝ ΙΗΣΟΥ ΧΡΙΣΤΟ; 

Στατιστικά, το να ΣΥΜΠΕΣΟΥΝ σε ένα πρόσωπο 48 μόλις προφητείες εκφράζεται με το κλάσμα 1 προς 10 στην 157η. Ο αριθμός αυτός είναι ασύλληπτος και απίθανος. Φανταστείτε τώρα τον αριθμό 300 των προφητειών της Π.Δ. που αφορούν στον Χριστό. Το ότι συνέπεσαν και πραγματοποιήθηκαν σ’ Αυτόν τόσες πολλές προφητείες αποδεικνύει και μαθηματικά ότι είναι ο αληθής και μοναδικός Μεσσίας στην ιστορία. 

 

ΒΟΗΘΗΜΑΤΑ:
Ιεράς Μητροπόλεως Σύρου: «Ελληνοκεντρικός Πολυθεϊσμός ή Ελληνοχριστιανισμός;», Μιχαήλ Χούλη, Ερμούπολη Σύρου, Δεκέμβριος 2003
Ιεροθέου Βλάχου, Μητροπολίτη Ναυπάκτου: «Μεταξύ δύο αιώνων», εκδ. Ι.Μ. Γενεθλίων Θεοτόκου
Μιλτιάδη Κωνσταντίνου: «ΠΑΛΑΙΑ ΔΙΑΘΗΚΗ, Αποκρυπτογραφώντας την πανανθρώπινη κληρονομιά», εκδ. Αρμός, Αθ. 2008,
Μητροπολίτου Νικοπόλεως Μελετίου(+): «Τι είναι ο Χριστός», στ’ έκδοση, εκδ. Ι.Μ. Νικοπόλεως, Πρέβεζα 1995

orthodoxia.online – Ακολουθήστε μας στο fb→

 

ΡΟΗ